Blog: Trenddag 2014 ‘De Toekomst is Nu’

Het nieuwste Brabant? Follow the fun en bedenk dat vroeger alles slechter was.

Auteur: Silvia Decaluwé

Toen mij gevraagd werd om de Trenddag 2014: “De Toekomst is Nu” van BrabantKennis te bezoeken en er een blog over te schrijven, had ik eerlijk gezegd geen idee wat me te wachten stond. De voorstelling die ik ervan had was die van veel sprekers, een paar zalen vol bestuurlijke ambtenaren-in-pak, thermoskoffie en hoopvolle maar ondoorgrondelijke lezingen, waar je wat verward vandaan komt maar waarvan iedereen enthousiast roept: ‘Moeten we doen!’. En waar in de praktijk dan vervolgens niet zo heel veel van komt.

Niets bleek minder waar. De locatie was al een verrassing op zich: oude onderhoudsloodsen van de NS die inmiddels door de hip & happening community in gebruik zijn genomen als flexwerkplek, pop-up bibliotheek en skatehal. Als je dan in zo’n (fantastisch uitgelichte) hal zit tussen de halfpipe en grafittiwanden, vallen alle imago’s weg en blijken vanzelf te mengen en kom je snel tot mooie gesprekken. Bijvoorbeeld in de rij voor de, jawel, espresso, met KoeienRob. Een melkveehouder die de stad letterlijk tot aan z’n weiland ziet oprukken maar besloten heeft dat hij daar wel iets mee kan. Iedereen die denkt dat hij iets kan met de (rest)producten van zijn boerderij, is welkom. Gaswinning, pudding maken, een ‘koeien-app’ uit de grond stampen of een fancy boomhut bouwen: een ‘open source’-boerderij, een nieuwe manier van samenwerken en -leven.

Het was ook bepaald niet stilzitten. Er was een vol programma waaruit je kon kiezen en zo wandelde je geregeld (door de kou, dat afzien hoort natuurlijk wel bij zo’n industriële omgeving) van de ene smarttalk naar de andere trending topping. Zo kon je meegenieten van Wim van de Donk, Commissaris van de Koning, die een hachelijk achtbaanritje maakte dankzij de Oculus Rift en aanschuiven bij de show van schrijver en historicus Rutger Bregman (als hij ook gaat hardlopen heeft Dolf Jansen er een serieuze concurrent bij). Maar je kon ook meepraten in de Werkplaats over ruimtelijke en sociale onderwerpen die je na aan het hart lagen, binnenlopen in een donkere kamer waar non-stop korte filmpjes te zien waren die je prikkelden anders naar de toekomst te kijken, of het gigantische (2x12m!) wandtapijt van het TextielLab bekijken, waarop je het mozaïek dat Brabant eigenlijk is kunt zien.

De sprekers strooiden met oneliners die de zaal triggerden of aan het lachen maakten. ‘Nostalgie is een welvaartsziekte’ en het veelgetwitterde ‘Vroeger was alles slechter’ van Rutger Bregman bijvoorbeeld. Goed om even de zaal op te schudden, waarna hij aan ons geweten peuterde door te stellen dat we vroeger geloofden in de maakbaarheid van de samenleving en tegenwoordig in dat van het individu – maar dat als we een betere toekomst willen, zoals wij mensen door de eeuwen heen altíjd wilden, we weer moeten willen dromen en de wereld maakbaar maken. Niet door te denken over technologische veranderingen maar juist over de sociale – want die kunnen we sturen. Bedenken hoe we ons moeten aanpassen aan de toekomst. De werkelijkheid zélf willen veranderen.

Het achtbaanritje van de Commissaris van de Koning had natuurlijk ook een diepere functie. Zijn gevleugelde ‘Follow the fun’ maakte duidelijk dat nieuwe mogelijkheden vaak in de gamewereld ontdekt en gebruikt worden. Als we die volgen, komen de toepassingen in real life vanzelf. Mensen in de zaal zagen de Oculus Rift als ideaal onderdeel voor opleidingen. En bij de NHTV kun je met de bril zelfs al digitaal fietsen naar Oss.

Maar er waren niet alleen halleluja-verhalen. We leven in een digitale economie, maar dan moet wel iedereen dezelfde mogelijkheden hebben. Juist nu moeten we erbij stilstaan dat we in een groep leven en elkaar op enig moment in het leven weleens nodig kunnen hebben. Dat het belangrijk is dat we iedereen bij die groep houden en dat dat een behoorlijke uitdaging is. Omdat juist die vooruitgang ervoor zorgt dat kwetsbare mensen, bijvoorbeeld ouderen en werklozen, de grip op de samenleving kunnen verliezen. Een heel mooi pleidooi trouwens van Irene Lammers (BrabantKennis) dat wel aan het denken zette.

Ook de ruimte om ons heen verandert. In die golf van vooruitgang in Brabant ontstaan steeds grotere steden en wordt het platteland welvarender. De middelgrote steden, het midsized Brabant, komt daardoor misschien wel tussen wal en schip terecht. Jongeren trekken weg, voorzieningen verdwijnen… Wat weten we eigenlijk van deze steden? En wat hebben ze in de toekomst te bieden? Hierover werd onder leiding van RUIMTEVOLK gepassioneerd gediscussieerd door heel wat mensen. De uitkomsten daarvan worden meegenomen in een toekomstverkenning die BrabantKennis samen met RUIMTEVOLK uitvoert.

Jammer genoeg heb ik niet alles kunnen zien en meemaken en dus is mijn verhaal zeker niet volledig: er waren nog heel wat andere boeiende zaken te beleven. De tijd was te kort. Bij de borrel zag ik dat de dag en de omgeving inderdaad iets hadden gedaan met de mensen. Er zijn tientallen ideeën geboren en verbonden gesloten. Zoals Joks Janssen (directeur BrabantKennis) al zei: ‘De toekomst is niet voorspelbaar – maar wel voorstelbaar.’ Het begin is gemaakt, de toekomst ís nu.

Door: Silvia de Caluwé
Zie ook: nl.linkedin.com/in/silviadecaluwe