Het Nieuwste Cahier #02: Kennis máken met het goede leven

Door Jan Mengelers

Vrijdag 6 maart heeft Jan Mengelers, bestuursvoorzitter TU/e, zijn werk Het Nieuwste Cahier#02 ‘Kennis máken met het goede leven’ aangeboden aan Wim van de Donk, commissaris van de Koning in Noord-Brabant. Dit gebeurde tijdens de Statenvergadering in het Provinciehuis te ‘s-Hertogenbosch. Het cahier schetst het ideaal van een metropoolregio waarin innoveren een permanent en breed gedragen proces is. Voorbij de triple helix.

foto’s: Willeke Machiels

Het Nieuwste Cahier #02, een initiatief van BrabantKennis en geschreven door Jan Mengelers, is het vervolg op het boek ‘Het Nieuwste Brabant’. Dit boek is uit nieuwsgierigheid naar de toekomst geboren en nodigt uit tot een gesprek: tot de uitwisseling van visies en ideeën. Dit cahier, de tweede in een kleine reeks, stimuleert deze conversatie.

Zoektocht nieuw innovatiemodel
Het cahier bevat een essay van Mengelers ter aanscherping van de strategie van de provincie Noord-Brabant en Brabantse kennis- en hogeronderwijsinstellingen. Mengelers benadrukt dat de structuur van de regionale economie en samenleving drastisch verandert. “Er vinden wijzigingen plaats in de bestaande eco-innovatiesystemen die Brabant en Brainport schragen. We bevinden ons in een zoektocht naar een nieuw, meer waarden gedreven en democratisch innovatiemodel met bijpassende kennisinfrastructuur. Een model waarbij niet de wetenschap en industrie, máár maatschappelijke vraagstukken de onderzoeks- en innovatieagenda bepalen (‘society-based science’).”

voorkant cahier#2Mengelers:

“De opgaven en uitdagingen van deze tijd liggen allereerst in het veranderende weefsel van de samenleving. De energieke beweging van onderop, een jonge generatie, vormt een nieuwe macht. Ten tweede in de noodzaak van economische en ecologische duurzaamheid. Deze omstandigheden vragen om een kanteling in denken. Er is behoefte aan een ander perspectief, gedragen door een nieuw collectief.”

 

 

Lerende economie
In navolging van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) betoogt Jan Mengelers in het essay dat we ons bewegen naar een ‘lerende economie’, waarin innoveren een permanent en breed gedragen proces is. “We moeten de belangrijkste grondstof van onze regio, verbeeldingskracht, aanwenden om ons innovatievermogen te versterken.” De belangrijkste grondstof van Brabant: verbeeldingskracht.

Van triple naar quadruple helix
Bij het vormgeven van de lerende economie op regionaal niveau is een grote taak weggelegd voor kennis- en hogeronderwijsinstellingen. “Zij fungeren als cruciale schakel in het proces van kenniscirculatie.” Mengelers pleit daarnaast voor meer vormen van samenwerking en kennistransfers met burgers in de hoofdrol. “We moeten vormgeven aan een nieuw, meer decentraal georganiseerd innovatielandschap, voorbij de triple helix. De quadruple helix heeft de toekomst. Levende laboratoria, Living Labs, waarin overheden, kennis- en onderwijsinstellingen, bedrijfsleven én Brabanders met elkaar kennis máken.”

“De overgangsfase waarin we ons bevinden is complex, maar uitermate boeiend”, concludeert Mengelers. “Het met de regio verbonden idee van ‘het goede leven’ kan mobiliserend werken. Het goede leven, dat zich richt op maatschappelijke uitdagingen en opgaven, daar willen veel Brabanders aan meewerken.”

Het Nieuwste Cahier #02 in de media:

Eerder verscheen in deze reeks Het Nieuwste Cahier #1, Metropoolregio BrabantStad