Interview: Laat de natuur haar werk doen!

Kiem #6 een jaar later…

Is hij de meest innovatieve boer van Brabant? Rob Denissen, op Twitter bekend als @KoeienRob, doet in ieder geval een serieuze gooi naar de titel. Rob gelooft niet in schaalvergroting als de enige manier om te kunnen voorbestaan, zo vertelt hij in Kiem #6 ‘Goed Boeren’. Rob is op zoek naar vernieuwing, naar crossovers, buiten de bestaande keten om. Hij begon bijvoorbeeld samen met Ruigwerk een FARM:LAB op zijn boerderij. Het is nu een jaar later. Hoe staat het met de plannen van Rob?

foto Rob Denissen zww kl“In februari vorig jaar, net nadat Kiem #6 uitkwam, heb ik van de provincie een subsidie toegewezen gekregen in het kader van de ‘knelpuntenregeling’. Van dat geld heb ik een team bij elkaar gezet – designers, agrariërs en adviseurs – om mee te denken over de toekomst van het boerenbedrijf. Hoe zorgen we ervoor dat dat weer dichter bij de mensen komt te staan? Boer en consument kennen elkaar niet meer, dat is zonde.”

Leidraad voor het ‘nieuwe boeren’
Rob en zijn team hebben een ‘grondwet’ geformuleerd, een leidraad voor het nieuwe boerenbedrijf. In deze grondwet zitten componenten die ‘het nieuwe boeren’ volgens hen tot een succes maken. Het gaat dan onder andere over duurzame energie, goed omgaan met de mineralenstroom en het belang van altijd blijven ‘wroeten’. In de grond, maar ook in je gedachten, zodat de ideeën fris blijven. “Ook hebben we een nieuw geldsysteem bedacht”, voegt Rob toe. “Een munteenheid die de naam ‘Meintjes’ heeft gekregen (naar de ‘Piet van Meintjeshoeve’, red.). “Bewoners van de nieuwe wijk hier om de hoek kunnen via ons dak zonne-energie opwekken. In ruil daarvoor krijgen ze van ons ‘Meintjes’ waarmee ze melk bij ons kunnen kopen, maar ook ‘wroetruimte’ kunnen huren. Op die manier komt de gesloten kringloop weer in zicht.”

Een leidraad voor de toekomst van het nieuwe boeren: duurzaam, milieuvriendelijk en circulair.

Goede buren
‘Beter een goede buur, dan een verre vriend’. Een spreekwoord dat helemaal op gaat voor Rob en zijn buren in de wijk de Pannenschuur. “Bewoners wilden een moestuin starten op een braakliggend terrein in Hoog-Heukelom. De gemeente had al toestemming gegeven, maar het klaar maken van de grond bleek een lastige opgave. ‘Da gaat ‘m nie worre’, zeiden m’n pa en ik tegen elkaar. Toen hebben wij een stuk van onze grond beschikbaar gesteld. Die mensen dolblij. Ze hoeven niet voor de grond te betalen, maar helpen wel mee met ‘klusjes’. Het wandelpad langs de boerderij is bijvoorbeeld samen met hen aangelegd.”

Overheden schrijven subsidies uit in allerlei richtingen en als het niet past, dan heb je pech.

Meer bottom up
Zelf profiteert Rob ook van de publieke waarde van zijn bedrijf, bijvoorbeeld in het contact met de gemeente. “Met hevige regenval stroomt het riool wel eens vol. Mijn vader belde hiervoor naar de gemeente. De ambtenaar die hij aan de telefoon kreeg, zei: “Bende gij die boer die z’n grond beschikbaar gesteld heeft? Dan komen we er nu aan!’ Dat soort dingen zijn wel grappig.” Aan de andere kant ergert Rob zich natuurlijk ook wel aan de strenger wordende regeltjes. Het is jammer dat er niet meer dingen bottom up geregeld kunnen worden, vindt hij. “Overheden schrijven subsidies uit in allerlei richtingen en als het niet past, dan heb je pech. Het zou beter zijn als ze de subsidiestroom aanpassen op de ideeën die er zijn, niet andersom. Anders gaat een ondernemer zich conformeren aan regels en is een idee niet meer authentiek.”

Ik krijg de kennis terug over mijn eigen product en burgers kunnen de koe die hun melk geleverd heeft komen aaien bij mij in de wei.

FARM:LAB
Of er nog nieuws is vanuit het FARM:LAB? “Dat gaat altijd door,” lacht Rob. “Er is nog zoveel te verbeteren. Op zuivelgebied, maar ook op regelgebied. Neem bijvoorbeeld het melkquotum. Sinds 1 april 2015 kunnen boeren in Europa onbelemmerd melk produceren. Maar je eigen melk verzuivelen mag niet. Naar dat soort ‘oude’ regels moet gekeken worden en daar is FARM:LAB bij uitstek geschikt voor. Zelf heb ik een ontheffing gekregen van Campina. Een deel van mijn melk mag ik gebruiken voor het produceren van eigen melk, yoghurt en kaas. Ik werk hiervoor samen met Van Roessel in Goirle. Ik gebruik hun productielijn en zij verkopen de producten in hun boerderijwinkel. Voor mij een belangrijke stap voorwaarts richting het nieuwe boeren. Ik krijg de kennis terug over mijn eigen product en burgers kunnen de koe die de melk geleverd heeft bij wijze van spreken komen aaien bij mij in de wei. Zoals de natuur het bedoeld heeft!”

10 Kiemen van Het Nieuwste Brabant 
Tien boekjes. Tien trends. Tien verhalen. In ieder boekje staat een Brabander centraal die met zijn of haar verhaal een bredere trend of ontwikkeling in Brabant symboliseert. Van november 2014 tot en met mei 2015 gaf BrabantKennis deze tien trendboekjes uit. In het voorjaar van 2016 vertelt Rob Denissen uit Kiem #6 ‘Goed boeren’ hoe het er bij hem voor staat op de Piet van Meintjeshoeve.

Tekst: Hanneke Verhoeven @BureauVrijdag