Interview: Voorop lopen met de slimme auto

In gesprek met Carlo van de Weijer

Volgens Carlo van de Weijer rijdt de slimme auto een zonnige toekomst tegemoet, over prachtige snelwegen zonder ontsierende borden en vangrails. Deze auto is immers zeer schoon, zuinig, inherent veilig en steeds goedkoper. De directeur Smart Mobility aan de TU Eindhoven is een van de auteurs van Het Nieuwste Cahier #03: Mobiliteit in Brabant, de weg vooruit. Maar slimme mobiliteit vraagt wel om een andere rol van de overheid, waarschuwt hij.

De zelfrijdende auto komt eraan, roept iedereen enthousiast. Hoe realistisch is dit beeld?
Carlo vd weijer2zwwIn de media wordt inderdaad veel gesproken over de autonome auto, en iedereen is dolenthousiast over het feit dat je dan je handen van het stuur kan houden, maar belangrijker is dat nieuwe technieken auto’s inherent veilig maken. Zoals software die helpt om automatisch afstand te houden of om auto’s op de juiste rijbaan te houden. Volvo beweert zelfs dat er in 2020 niemand meer om het leven komt in of door een Volvo. Op snelwegen is het rijden met een zelfrijdende auto nu al mogelijk. Maar buiten de snelwegen zal het veel moeilijker zijn om autonoom rijden in te voeren, vanwege de complexiteit van bijvoorbeeld drukke binnensteden. De auto van de toekomst is in ieder geval een stuk veiliger. En tegelijkertijd inherent schoon, of het nou een brandstofmotor of elektrisch voertuig betreft. Doordat accu’s steeds goedkoper worden zal de elektrische auto snel het financieel interessantste alternatief zijn.

Het verkeer wordt een zelfsturend systeem van goed geïnformeerde individuen

Ruim baan voor de slimme, elektrische auto dus. Horen daar ook slimme wegen bij?
Wat mij betreft niet. Een slimme auto gedijt het best op een domme infrastructuur. Ik geloof niet in wegen met ingebouwde wifi, inductief laden of glow-in-the-dark-verf. Zulke oplossingen bedenken is hetzelfde als correctielint voor typemachines maken terwijl de printers er al aan komen. Een moderne auto heeft helemaal geen glowing lights nodig. Vroeger moest het verkeer gemanaged worden met borden en ingewikkelde infrastructuur, vanwege de veiligheid. Maar met de slimme en inherent veilige auto wordt dat probleem vanzelf opgelost. Dat vergt echter wel een heel andere benadering. De wegbeheerder moet niet de regie willen houden met bijvoorbeeld omleidingsroutes. Het verkeer wordt een zelfsturend systeem van goed geïnformeerde individuen. Navigatiesystemen kunnen veel beter de route bepalen dan borden. Het systeem weet precies waar de bestuurder naartoe moet en heeft veel meer data. Nu dat er meer variabele snelheden zijn neemt de complexiteit alleen maar toe, dat blokkeert de invoering van de slimme auto. Die kan dat zelf veel beter oplossen. Ik pleit voor een versobering en verfraaiing van de infrastructuur. Met slimme auto’s kunnen op termijn borden en misschien zelfs vangrails weg. Ook 80 procent van de verkeerslichten kan beter verdwijnen.

Probeer met bestuurlijke ongehoorzaamheid vooruit te lopen!

Wat kan Brabant hierin betekenen?
Ik roep Brabant op om deze moderne technologie te omarmen. Probeer eens met bestuurlijke ongehoorzaamheid af en toe vooruit te lopen! Dan pak je misschien eens een foute afslag, maar dat moet je ook gewoon durven. In Brabant is veel bedrijvigheid en kennis op het gebied van auto-elektronica die hierbij van pas kan komen, zoals bij NXP, Prodrive, TomTom, TASS International en TNO. De toegevoegde waarde in de automotive-industrie verschuift namelijk steeds meer naar de sterkte van deze regio. Er ontstaan allerlei nieuwe producten en diensten op het gebied van mobiliteit, zoals sensoren die waarschuwen bij botsingsgevaar of de app van Beamrz, die vraag en aanbod op het gebied van mobiliteit bij elkaar brengt. Beamrz is een van die potentiele kampioenen die we naar voren moeten schuiven. De infrastructuur moeten we sober houden en waar mogelijk zoveel mogelijk flexibiliteit voor de toekomst inbouwen, want de interfaces veranderen snel. Denk aan de veelvoud aan aansluitingen die je in hotels aantreft voor je laptop, bijvoorbeeld voor VGA- of HDMI-kabels of voor een SD-kaart. Maar het enige wat je nodig hebt is netspanning en wifi, dus al die infra ligt daar voor niks. Met een nieuw project in Brabant kunnen we proberen die flexibiliteit in te bouwen. Met de Ringweg Eindhoven hebben we dat bijvoorbeeld fout gedaan, door lokaal en doorgaand verkeer te scheiden. Daardoor ben je alle flexibiliteit kwijt.

Een slimme auto gedijt het best op een domme infrastructuur

Hoe kijk je aan tegen andere modaliteiten, zoals de fiets, de bus en de trein? Wat voor toekomst hebben die?
De fiets is misschien nog wel succesvoller dan de auto. Daarmee kun je stadscentra beter bereikbaar maken. En het is een veel vriendelijker modaliteit om te hosten in je stad. Iedereen wil toch een stad met veel groen en weinig autoverkeer. Autodelen is dan ook een goede oplossing om het ruimtebeslag van auto’s in steden te verminderen. Fietsers en auto’s kosten de overheid nauwelijks geld. In tegenstelling tot het huidige openbaar vervoer, dat moet echt anders georganiseerd worden. In het huidige bussysteem rijdt er één keer een volle bus om de scholieren en studenten uit een dorp naar school te brengen, de andere vijftien keer rijdt ie leeg, of misschien om tante Bep uit Boerdonk naar de markt te brengen. We moeten vraag en aanbod op een slimme manier aan elkaar koppelen. Daarmee kunnen we vooruit lopen op de realiteit die er toch aankomt. Het specifieke probleem met treinvervoer is dat infrastructuur heel duur is. Tussen Eindhoven en Düsseldorf wilde men een HSL aanleggen, dat kostte tien miljard. Zelfs met de meest positieve inschatting van het aantal reizigers kwam dat op ruim €100 per kaartje. Daar kun je ook een maandlang een private-leaseauto voor rijden.

En futuristische speeltjes zoals de Hyperloop, een supersnelle trein in een luchtdrukbuis die Tesla-baas Elon Musk in Californië wil laten rijden? Musk krijgt verrassend veel voor elkaar.
Afgelopen november hebben we met minister Schultz van I&M daar een kijkje mogen nemen. Een ontzettend leuk, dynamisch en innovatief bedrijf. Maar de capaciteit van de hyperloop is heel laag en je wordt vast misselijk als je met duizend kilometer per uur door de bocht gaat. We moeten juist afstappen van systemen die leunen op een zware en rigide infrastructuur. De hyperloop is wat dat betreft een stap in de verkeerde richting. Maar er wordt daar nu wel een enorme energie en ontwikkelingsdrift gecreëerd waardoor je via serendipiteit dingen uitvindt die mogelijk wel toegevoegde waarde hebben. Het zou mooi zijn als we die ontwikkelingsdrift ook hier in Brabant kunnen creëren, en dan liefst op een terrein waar we iets waarschijnlijker tot realistische uitvindingen gaan komen. De slimme auto en nieuwe mobiliteitsdiensten lenen zich daar uitstekend voor.

Tekst: AmandaSchrijft